Tạ Thị Lê Thu *

* Người chịu trách nhiệm về bài viết: Tạ Thị Lê Thu (email: tathilethu1985@gmail.com)

Abstract

Taste metaphors play an important role in human cognitive functioning, and many abstract concepts are constructed through taste metaphors. From the perspective of cognitive linguistics, the article systematically studies the metaphor of the taste word 苦 (suffering) - bitter in Chinese and Vietnamese. Research results show that the taste metaphor 苦 (suffering)-bitter in two languages mainly focuses on five areas: visual/tactile, emotional, physical world, social life and level. Further comparative analysis shows that the metaphor of taste word (suffering)-bitter in Chinese and Vietnamese has similarities, which can be attributed to the similarity in human cognitive patterns. people, but there are also differences that can be attributed to cultural differences.

Keywords: 苦, comparison, metaphor, taste

Tóm tắt

Ẩn dụ vị giác đóng một vai trò quan trọng trong hoạt động nhận thức của con người và nhiều khái niệm trừu tượng được xây dựng thông qua ẩn dụ vị giác. Dưới góc độ ngôn ngữ học tri nhận, bài viết nghiên cứu một cách có hệ thống về ẩn dụ của từ vị giác 苦(khổ)- đắng trong tiếng Hán và tiếng Việt. Kết quả nghiên cứu cho thấy ẩn dụ vị giác 苦 (khổ)- đắng trong hai ngôn ngữ chủ yếu tập trung vào năm lĩnh vực: thị giác/xúc giác, cảm xúc, thế giới vật chất, đời sống xã hội và mức độ. Phân tích so sánh sâu hơn cho thấy ẩn dụ của từ vị giác 苦 (khổ)- đắng trong Hán và tiếng Việt có những điểm giống nhau, điều này có thể được cho là do sự tương đồng trong các mô hình nhận thức của con người, nhưng cũng có những khác biệt có thể được cho là do sự khác biệt về văn hóa.

Từ khóa: 苦, ẩn dụ, so sánh, vị giác

Article Details

Tài liệu tham khảo

Đỗ Hữu Châu (1981). Từ vựng-ngữ nghĩa tiếng Việt. Hà nội: Nhà xuất bản Giáo dục.

Hoàng Phê (2017). Từ điển tiếng Việt. Nhà xuất bản Hồng Đức, Hà Nội.

Kovecses, Zoltan (2002). Metaphor: A Practical Introduction. Oxford: Oxford University Press.

Lakoff, G. & Johnson, M. (1980). Metaphors We Live By. Chicago: The University of Chicago Press.

Trương Văn Giới- Lê Khắc Kiều Lục (2006). Từ điển Hán Việt hiện đại. Nhà xuất bản Tổng hợp, thành phố Hồ Chí Minh.

Ungerer, F. & Schmid, H.J. (2001). An Introduction to Cognitive Linguistics. Beijing: Foreign Language Teaching and Research Press.

王寅 (2008). 认知语言学. 上海: 上海外语出版社。

王文斌 (2006). 西方隐喻研究理论视点述要. 宁波大学学报: 人文科学版,19(2),3-4。

许慎撰 (1988). 说文解字注. 上海: 上海古籍出版社。