Trần Thị Ba , Trần Trần Thị Ngọc Duyên , Nguyễn Thúy Tường Vi , Trương Thị Thùy , Phan Hoàng Phúc , Trần Thị Hồng Huyến và Võ Thị Bích Thủy *

* Tác giả liên hệ (vtbthuy@ctu.edu.vn)

Abstract

This study aimed to control growth and develop square-shaped fruits for three melon types (melon, cantaloupe, and watermelon) to create durable bonsai plants. In Experiment 1, five melon varieties grafted onto luffa rootstocks were evaluated using two mold types (wood and plastic). Results identified the "Kim Hong Ngoc" variety combined with plastic molds as the optimal combination, achieving an 88.8% square-fruit rate and maintaining a compact morphology (height < 61 cm) suitable for bonsai standards. Experiment 2 was expanded to include seven melon varieties (comprising three types: melon, cantaloupe, and watermelon) grafted onto luffa rootstocks, which recorded a 22–75% reduction in stem length and a high grade 1 square-fruit rate (85–100%). After a 14-day display period, 60–77.5% of the plants maintained green foliage, confirming superior aesthetic durability. The research demonstrates that grafting and plastic-mold compression not only facilitate canopy reduction and unique fruit shaping but also extend the lifespan of ornamental melons, effectively meeting the demands of the Lunar New Year market.

Keywords: Bonsai, cantaloupe, grafting, melon, square fruit, watermelon

Tóm tắt

Nghiên cứu nhằm kiểm soát sinh trưởng và tạo hình trái vuông cho các loại dưa (hoàng kim, lưới, hấu) làm kiểng bonsai bền bỉ. Thí nghiệm 1 khảo sát 5 giống dưa hoàng kim ghép gốc mướp kết hợp các loại khuôn (gỗ, nhựa). Kết quả xác định giống Kim Hồng Ngọc và khuôn nhựa là tổ hợp tốt nhất với tỷ lệ trái vuông đạt 88,8%, cây giữ được hình thái nhỏ gọn (cao < 61 cm), phù hợp tiêu chuẩn bonsai. Thí nghiệm 2 mở rộng trên 7 giống dưa (thuộc 3 loại hoàng kim, lưới, hấu) ghép gốc mướp, ghi nhận chiều dài thân giảm từ 22–75% và tỷ lệ trái vuông loại 1 đạt mức cao (85–100%). Sau 14 ngày trưng bày, tỷ lệ cây duy trì lá xanh đạt 60–77,5%, khẳng định khả năng duy trì giá trị thẩm mỹ vượt trội. Nghiên cứu chứng minh kỹ thuật ghép và ép trái vào khuôn nhựa không chỉ giúp thu nhỏ tán cây, tạo hình trái dưa độc đáo mà còn kéo dài tuổi thọ cho cây dưa kiểng, đáp ứng nhu cầu thị trường hoa kiểng Tết.

Từ khóa: Bonsai, dưa hoàng kim, dưa lưới, dưa hấu, ghép, trái vuông

Article Details

Tài liệu tham khảo

Ba, T. T., & V. T. B. Thủy. (2016). Nâng cao hiệu quả sản xuất rau Đồng bằng sông Cửu Long bằng kỹ thuật ghép gốc. NXB Đại học Cần Thơ.

Ba, T. T., & Thủy, V.T. B. (2019). Giáo trình Cây rau. Chương 5: Cây rau họ bầu bí. NXB Đại học Cần Thơ.

Côn, P. V. (2013). Kỹ thuật ghép cây rau - hoa - quả. NXB Nông nghiệp Hà Nội.

Hang, S. D., Zhao, Y. P., Wang, G. Y., & Song, G. Y. (2005). Vegetable Grafting. China Agriculture Press, Beijing, China.

Châu, L. T. B., Ba, T. T., & Nhung, N. T. B. (2019). Khả năng sinh trưởng, năng suất và chất lượng dưa lê Kim Cô Nương ghép trên các gốc ghép họ bầu bí. Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 16, 13-19.

Lee, J. M., Kubota, C., Tsao, S. J., Bie, Z., Echevarria, P. H., Morra, L., & Oda, M. (2010). Current status of vegetable grafting: Diffusion, grafting techniques, automation. Scientia Horticulturae, 127(2), 93-105. https://doi.org/10.1016/j.scienta.2010.08.003

Nguyễn, Đ. T. (2007). Nghiên cứu biện pháp kỹ thuật tạo trái dưa hấu hình vuông và hình quả núi phục vụ chưng Tết (đề tài nghiên cứu khoa học). Đại học Cần Thơ.

Oda, M. (2002). Grafting of Vegetable Crops. Scientific Reports of the Graduate School of Agriculture and Biological Sciences, Osaka Prefecture University, 54, 49–72.

Rivero, R. M., Ruiz, J. M. & Romero, L. (2003). Role of grafting in horticultural plants under stress conditions. Food, Agriculture & Environment, 1(1), 70-74.

Ruiz, J. M., Romero, L. (1999). Nitrogen efficiency and metabolism in grafted melon plants. Scientia Horticulturae, 81(2), 113–123. DOI: 10.1016/S0304-4238(98)00200-3.

Shivani, R., K. Perdeep, S. Parveen, S. Amar & S. K. Upadhyay. (2015). Evaluation of different rootstocks for bacterial wilt tolerance in bell pepper [Capsicum annuum (L.) var. grossum (Sendt.)] under protected conditions. Himachal Journal of Agricultural Research, 41(1), 100-103.

Thủy, L. T. (2000). Nghiên cứu ứng dụng phương pháp ghép trong sản xuất cà chua trái vụ. (Luận án thạc sĩ ) Đại học Quốc gia Hà Nội.

Thủy, V.T. B., Vi, N. T. T., Thùy T. T., Đạt, N. T., Phúc P. H., Quí, L. T. & Ba, T.T. (2023b). Nghiên cứu kỹ thuật trồng chậu các gốc dưa vàng bonsai. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Nông nghiệp Việt Nam, 9, 37-45.

Thủy, V. T. B., Ba, T. T., & Duyên, T. T. N. (2023a). Giải pháp “Nâng cao giá trị làm kiểng của cây dưa hoàng kim và dưa hấu bằng kỹ thuật ghép và tạo hình trái”. Hội thi Sáng tạo kỹ thuật TP. Cần Thơ lần 12 năm 2022-2023.

Trâm, Đ. P. (2005). Giáo trình Kỹ thuật trồng hoa và cây cảnh. NXB Đại học Cần Thơ.