Lê Thị Minh Thủy * Trương Thị Mộng Thu

* Tác giả liên hệ (ltmthuy@ctu.edu.vn)

Abstract

The object of this study was to obtain calcium-rich mineral powder from snakehead fish bone by alkaline enzyme, the research was carried out via the three main experiments: the bone sample was heated at 95-100  for 10 minutes before being hydrolyzed at 50  for 6 hours with the variety of enzyme concentrations (i), the influences of the drying time to the quality of mineral powder (ii), and the quality changes of calcium mineral powder occurred in 4 weeks of storage at room temperature (iii). The results showed that the hydrolyzed bone with the alkaline enzyme conccentration of 0.6% was removed 47.5% protein. After that, the sample was dried at 50  for 2 hours to obtain calcium-rich mineral powder with moisture content, solubility, recovery yield and lighteness were 10.3%; 15.1%; 70.1% and 83.6, respectively. The product of calcium-rich mineral powder from snakehead fish bone contained mineral content of 62.8% and calcium accounts for 21.01%. The product still maintained good quality, food hygiene, and food safety after being stored for 4 weeks at room temperature.

Keywords: calcium, Alkaline enzyme, mineral powder, snakehead fish bone, solubility

Tóm tắt

Mục đích của nghiên cứu là thu nhận bột khoáng giàu calcium từ xương cá lóc bằng enzyme alkaline, nghiên cứu được thực hiện thông qua ba thí nghiệm chính: xương cá được  gia nhiệt ở 95-100  trong 10 phút trước khi tiến hành thủy phân bằng enzyme alkaline ở 50  trong 6 giờ với các nồng độ enzyme khác nhau (i); ảnh hưởng của thời gian sấy đến chất lượng sản phẩm bột khoáng (ii) và theo dõi sự thay đổi chất lượng bột khoáng giàu calcium từ xương cá lóc trong 4 tuần bảo quản ở diều kiện nhiệt độ phòng (iii). Kết quả cho thấy, mẫu xương cá lóc được thủy phân bằng enzyme alkaline nồng độ 0,6% loại được 47,5% protein. Sau đó mẫu được đem sấy khô ở 50  trong 2 giờ thu được bột khoáng giàu calcium có độ ẩm, độ hòa tan, hiệu suất thu hồi và độ sáng lần lượt là 10,3%; 15,1%; 70,1% và 83,6. Sản phẩm bột khoáng giàu calcium từ xương cá lóc chứa 62,8% khoáng và hàm lượng calcium chiếm 21,01%. Sản phẩm vẫn duy trì chất lượng và an toàn vệ sinh thực phẩm sau 4 tuần bảo quản ở nhiệt độ phòng.

Từ khóa: Bột khoáng, calcium, độ hòa tan, enzyme alkaline, xương cá lóc

Article Details

Tài liệu tham khảo

AOAC. (2000). Official Methods of Analysis of AOAC International, 17th Edition, George, W. and Latimer, Jr (Eds.), Volume II. Washington DC. USA.

AOAC. (2016). Chapter 9. In: Official Methods of
Analysis of AOAC International, 20th Edition, Geogre, W and Latimer, Jr (Eds.). Volume I. Maryland. USA.

Bộ Y tế. (2007). Quyết định số 46/2007/QĐ-BYT ban hành ngày 19/12/2007 về “Quy định giới hạn tối đa ô nhiễm sinh học và hóa học trong thực”. http://www.fsi.org.vn/pic/files/462007qdbyt.pdf.

Bubel, F., Dobrzanski, Z., Bykowski, P.J., Chojnacka, K., Opalinski, S., & Trziszka, T. I. (2015). Production of Calcium Preparations by Technology of Saltwater Fish by Product Processing. Open Chemistry, 13(1), 1333-1340. doi:10.1515/chem-2015-0146.

Chaimongkol, L. (2012). Use of Selected Natural Calcium Sources for Calcium Enrichment of Crisp Rice. KKU Science Journal, 40(4), 1214-1224.

Dumay, J., Donnay-Moreno, C., Barnathan, G., Jaouen, P., & Berge, J. P. (2006). Improvement of lipid and phospholipid recoveries from sardine (Sardina pilchardus) viscera using industrial proteases. Process Biochemistry, 41(11), 2327-2332. https://doi.org/10.1016/j.procbio.2006.04.005.

Đặng Thị Thu. (2012). Công nghệ enzyme. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật. Hà Nội.

Đỗ Trọng Sơn, Nguyễn Xuân Duy & Nguyễn Thị Mỹ Hương. (2013). Nghiên cứu thủy phân đầu cá chẽm (Lates calcarifer) bằng enzyme Flavouryme. Tạp chí Khoa học - Công nghệ Thủy sản. Trường Đại học Nha Trang, 1, 138-144.

Hamada, M., Nagai, T., Kai, N., Tanoue, Y., Mae, H., Hashimoto, M., Miyoshi, K., Kumagai, H., & Saeki, K. (1995). Inorganic constituents of bone of fish. Fisheries Science, 61(3), 517-520. doi:10.2331/fishsci.61.517.

Hemung, B. O. (2013). Properties of tilapia bone powder and its calcium bioavailability based on transglutaminase assay. International Journal of Bioscience: Biochemistry and Bioinformatics, 3(4), 306-309.

Huỳnh Văn Hiền, Nguyễn Hoàng Huy & Nguyễn Thị Minh Thúy. (2011). Hội nghị Khoa học thủy sản toàn quốc lần thứ 4. So sánh hiệu quả kinh tế-kỹ thuật giữa sử dụng thức ăn cá tạp và thức ăn viên cho nuôi cá lóc (Channa striata) thương phẩm trong ao tại An Giang và Đồng Tháp, 480-487. Trường Đại học Nông Lâm TP HCM.

Lê Nguyễn Đoan Duy & Lê Mỹ Hồng. (2012). Công nghệ thực phẩm truyền thống. Nhà xuất bản Đại học Cần Thơ.

Lê Thị Minh Thủy & Trần Thanh Trúc. (2019). Nghiên cứu tận dụng xương cá thác lác còm (Chitala chitala) để sản xuất bột đạm và bột khoáng bằng phương pháp thủy phân enzyme. Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển, 18(4), 33-41.

Lê Thị Minh Thủy & Trương Thị Mộng Thu. (2020). Nghiên cứu sản xuất bột đạm và bột calcium từ xương cá tra (Pangasianodon hypophthalmus) bằng phương pháp thủy phân enzyme. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ, 56(2), 248-254. DOI:10.22144/ctu.jsi.2020.061.

Luu, P. H., & Nguyen, M. H. (2009). Recovery and utilization of calcium from fish bones by-products as a rich calcium source. Vietnam Journal of Science and Technology, 47(6), 91-103.

Nemati, M., Huda, N., & Ariffin, F. (2017). Development of calcium supplement from fish bone wastes of yellowfin tuna (Thunnus albacares) and characterization of nutritional quality. International Food Research Journal, 24(6), 2419-2426.

Nordic Committee on Food Analysis. (NMKL, 2006). Aerobic Plate Count in Food. Method No. 86. https://docplayer.net/21367453-Nmkl-newsletter-nordic-committee-on-food-analysis.html.

Nguyễn Thị Hiền, Phan Thị Kim, Trương Thị Hòa & Lê Thị Lan Chi. (2009). Vi sinh vật nhiễm tạp trong lương thực - thực phẩm. Nhà xuất bản Nông nghiệp. Đại học Bách Khoa Hà Nội.

Nguyễn Thị Mỹ Hương (2014). Thành phần dinh dưỡng của các sản phẩm thủy phân từ đầu và xương cá chẽm (Lates calcarifer) bằng enzyme Flavouryme. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ, 1, 49-53.

Nguyễn Trọng Cẩn & Đỗ Minh Phụng. (1990). Công nghệ chế biến thực phẩm thủy sản tập 2. Nhà xuất bản Nông nghiệp. Thành phố Hồ Chí Minh.

Nguyễn Văn Mười, Nguyễn Ngọc Thùy Dương & Trần Thanh Trúc. (2014). Xác định điều kiện sấy thích hợp cho chế biến và bảo quản bột thịt đầu tôm sú. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ, 1, 22-30.

Sae-leaw, T., & Benjakul, S. (2015). Physico-chemical properties and fishy odour of gelatin from seabass (Lates calcarifer) skin stored in ice. Food Bioscience, 10, 59-68.  doi:10.1016/j.fbio.2015.02.002. 

Techochatchawal, K., Therdthai., & Khotavivattana, S. (2009). Development of calcium supplement from the bone of Nile Tilapia (Tilapia nilotica). Asian Journal of Food and Agro-Industry, 2(4), 539-546.

Trần Thị Luyến, Đỗ Minh Phụng, Nguyễn Anh Tuấn & Nguyễn Lê Hà. (2006). Sản xuất các chế phẩm kỹ thuật và y dược từ phế liệu thủy sản. Nhà xuất bản Nông nghiệp. Thành phố Hồ Chí Minh.