Phạm Thanh Minh * , Lê Vĩnh Thúc Trần Nhân Dũng

* Tác giả liên hệ (ptminh@nomail.com)

Abstract

This study was carried out to develop elite rice variety/lines that are brown planthopper resistant and salinity tolerant. This study includes three stages: (1) producing backcross populations (BC1F1) with AS996/Một bụi đỏ, ST20/Một bụi đỏ, IR50404/OM6976, OM6677/OM6976, OM6377/OM6976, and OC10/OM6976; (2) screening phenotypic for brown planthopper resistance and salinity tolerance; and (3) examining the presence of tagret genes by SSR method. The results indicated that the tagret genes have been successfully transferred into 12 rice backcross breeding lines. The three hybrid F1 lines (ST20/Một bụi đỏ, OM6377/OM6976, OC10/OM6976) and 3 backcross breeding BC1F1 lines (AS996*2//Một bụi đỏ, OM6377*2//OM6976, OC10*2//OM6976) showd high resistance to brown planthopper and tolerance to saline condtion. The examination by molecular biology techniques SSR showed target gene expression in 12 F1 and BC1F1 hybrid rice lines.
Keywords: Backcross, brown planthopper resistance, salinity tolerance, SSR techniques

Tóm tắt

Đề tài được thực hiện nhằm tìm ra tổ hợp lai vừa kháng với độc tính rầy nâu, vừa có khả năng đáp ứng sinh lí mặn. Nghiên cứu này gồm: (1) lai tạo theo phương pháp lai hồi giao (backcross) với giống mẹ của 6 tổ hợp (AS996/Một bụi đỏ, ST20/Một bụi đỏ, IR50404/OM6976, OM6677/OM6976, OM6377/OM6976, OC10/OM6976) đến thế hệ BC1F1; (2) đánh giá kiểu hình tính kháng rầy nâu và khả năng chống chịu mặn bằng phương pháp hộp mạ theo tiêu chuẩn IRRI, (3) kiểm tra gene kháng rầy nâu và gene chống chịu mặn bằng kỹ thuật SSR. Kết quả thí nghiệm cho thấy đã chuyển thành công gene kháng rầy nâu và gene chống chịu mặn vào 12 dòng lúa lai hồi giao. Trong đó 3 dòng lai F1(ST20/Một bụi đỏ, OM6377/OM6976, OC10/OM6976) và 3 dòng lai BC1F1 (AS996*2//Một bụi đỏ, OM6377*2//OM6976, OC10*2//OM6976) thể hiện tính kháng cao về khả năng kháng rầy nâu và khả năng đáp ứng sinh lý trong điều kiện mặn. Qua kiểm tra bằng kỹ thuật sinh học phân tử SSR cho thấy thể hiện gene mục tiêu trong 12 dòng lúa lai F1 và BC1F1.
Từ khóa: Chống chịu mặn, đặc tính kháng rầy, lai hồi giao, kỹ thuật SSR

Article Details

Tài liệu tham khảo

Bùi Chí Bửu, 2004. Hội nghị quốc gia về chọn tạo giống lúa. Nxb. Nông nghiệp. Thành phố Hồ Chí Minh, tr.18-20 và tr. 200.

Bùi Chí Bửu, 2012. Công nghệ sinh học và bảo vệ thực vật - nghiên cứu tình huống trên cây lúa. Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. http://iasvn.org/chuyen-muc/Cong-nghe-sinh-hoc-va-Bao-ve-thuc-vat-nghien-cuu-tinh-huong-tren-cay-lua-532.html, truy cập ngày 20/10/2013.

Bùi Chí Bửu, D.S. Brar và Nguyễn Thị Lang, 2013. Du nhập nguồn gen kháng rầy nâu từ loài lúa hoang sang lúa trồng (Oryza sativa L.). Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam. http://iasvn.org/tin-tuc/Du-nhap-Gen-khang-Ray-Nau-tu-loai-Lua-hoang-sang-Lua-trong-(Oryza-sativa-L.)-3907.html, truy cập ngày 20/06/2014.

Ngô Vĩnh Viễn, Nguyễn Như Cường, Nguyễn Trường Thành, Đinh Văn Thành, Lê Văn Trịnh và Tạ Hoàng Anh, 2014. Kết quả nghiên cứu các giải pháp phòng trừ rầy nâu, bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá hại lúa tại ĐBSCL 2007-2009. Kết quả Nghiên cứu khoa học công nghệ 2006-2010. Viện Khoa học nông nghiệp Việt Nam.

Nguyễn Ngọc Đệ, 2009. Giáo trình cây lúa. Nxb. Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh. Thành phố Hồ Chí Minh, 338 trang.

Nguyễn Thị Diễm Thuý, Lê Vĩnh Thúc và Trần Nhân Dũng, 2012. Khảo sát tính kháng rầy nâu (Nilaparvata lugens Stal) trên các giống lúa (Oryza sativa L.) bằng hai dấu phân tử RG457 và RM190. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ, 23(a): 145-154.

Nguyễn Thị Lang và Bùi Chí Bửu, 2008. Giống lúa và sản xuất hạt giống lúa tốt, Nxb. Nông Nghiệp. Thành phố Hồ Chí Minh, tr.29-83.

Phạm Nguyễn Khả Ái, 2012. Khảo sát quần thể lai trong công tác chọn tạo các giống lúa nếp (Oryza sativa L.) kháng rầy (Nilaparvata lugens Stal) tại vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Luận văn tốt nghiệp Cao học ngành Công nghệ Sinh học. Viện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Sinh học. Trường Đại học Cần Thơ. Thành phố Cần Thơ.

Phạm Thanh Minh, 2011. Khảo sát các tổ hợp lai trong công tác chọn tạo giống lúa (Oryza sativa L.) kháng rầy nâu (Nilaparvata lugens Stal). Luận văn tốt nghiệp Cao học ngành Công nghệ Sinh học. Viện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Sinh học. Trường Đại học Cần Thơ. Thành phố Cần Thơ.

Tăng Thị Tú Loan, 2011. Khảo sát quần thể lai trong công tác chọn tạo các giống lúa (Oryza sativa L.) kháng rầy (Nilaparvata lugens Stal) cho vùng phèn, mặn. Luận văn tốt nghiệp Cao học ngành Công nghệ Sinh học. Viện Nghiên cứu và Phát triển Công nghệ Sinh học. Trường Đại học Cần Thơ. Thành phố Cần Thơ.

Trần Nhân Dũng, Nguyễn Thị Pha và Đỗ Tấn Khang, 2012. Giáo trình công nghệ di truyền. Nxb. Đại học Cần Thơ. Thành phố Cần Thơ, 207 trang.

Trần Nhân Dũng, Trần Thị Xuân Mai, Lý Tiến và Nguyễn Vũ Linh, 2010. Khảo sát một số marker phân tử dùng trong chọn giống lúa kháng rầy nâu. Tạp chí Công nghệ Sinh học, 8(3A): 573-579.