Phạm Thị Thì * , Dương Ngọc Kiều Thi , Đoàn Thị Quỳnh Hương , Phạm Văn Thắng Nguyễn Thoại Ân

* Tác giả liên hệPhạm Thị Thì

Abstract

Polyscias spp. is a plant which contains the saponin compounds used in traditional medicine. Saponin compounds used as anti-oxidant, anti-stress substances and treatment of depressive symptoms. Because of limit of saponin materials, micropropagation of Polyscias spp. (high saponin content) is necessary to supply stably a large amount of plantlets. Results showed that Polyscias fruticosa L. containing high contents of triterpen saponins and oleanolic acid (77.17 g/g) was used as the experimental material sources for micropropagation. The best medium for shoot regeneration was MS + 2 mg/l BAP + 10g/l agar + 30 g/l sucrose. The most appropriate medium for shoot proliferation was MS + 2 mg/l BAP + 0.5 mg/l IBA + 10 g/l agar + 30 g/l sucrose. The appropriate medium for growth of shoots was MS + 1 mg/l NAA + 10 g/l agar + 30 g/l sucrose. Plantlets (4 ÷ 5 cm in height, 2 ÷ 3 roots, 2 ÷ 3 cm in root length) were grown in nursery conditions. After 4 weeks, the growth of plantlets was good in the natural environment with survival rate of 90% and the presence of oleanolic acid in vitro Polyscias spp.
Keywords: Oleanolic acid, HPLC, micropropagation, Polyscias fruticosa (L.), saponin, shoot prolifertion, shoot regenertions

Tóm tắt

Đinh lăng (Polyscias spp.) là cây trồng chứa saponin thường sử dụng trong y học cổ truyền. Hợp chất saponin trong cây có tác dụng chống oxy hóa, chống stress và các triệu chứng trầm cảm. Do nguồn nguyên liệu còn khá hạn chế nên nhân giống cây Đinh lăng (có hàm lượng saponin cao) bằng phương pháp in vitro nhằm cung cấp nguồn cây giống phong phú và ổn định. Kết quả cho thấy, trong cây Đinh lăng lá nhỏ (P. fruticosa (L.) có sự hiện diện của saponin triterpen và hàm lượng oleanolic acid trung bình đạt 77,17 µg/g đã được sử dụng làm nguồn nguyên liệu ban đầu. Môi trường tái sinh chồi tốt nhất là MS + 2 mg/l BAP + 10 g/l Agar + 30 g/l đường sucrose. Môi trường tăng sinh chồi tốt nhất là MS + 2 mg/l BAP + 0,5 mg/l IBA + 10 g/l Agar + 30 g/l đường sucrose. Sự phát triển chồi thành cây hoàn chỉnh thích hợp trên môi trường MS + 1 mg/l NAA + 10 g/l Agar + 30 g/l đường sucrose. Sau khi cây đủ tiêu chuẩn (chiều cao 4 ÷ 5 cm, số rễ 2 ÷ 3 rễ, chiều dài rễ đạt 2 ÷ 3 cm) được trồng trong điều kiện vườn ươm, theo dõi sau 4 tuần, cây có khả năng thích ứng tốt với điều kiện môi trường tự nhiên, có tỷ lệ sống trên 90% và có sự hiện diện của oleanolic acid trong cây Đinh lăng in vitro.
Từ khóa: Acid oleanolic, Đinh lăng in vitro, HPLC, Polyscias fruticosa (L.), Saponin, Tái sinh chồi, Tăng sinh chồi

Article Details

Tài liệu tham khảo

Cây Đinh lăng cao 4 - 5 cm, 2 - 3 rễ, 2 - 3 cành.Phản ứng tạo bọt, phản ứng tạo màu và định lượng bằng phương pháp HPLCĐốt thân chứa mầm ngủ, dài 3 cm.MS + 2 mg/l BAP + 30 g/l đường + 10 g/l agarMS + 2 mg/l BAP + 0,5 mg/l IBA + 30 g/l đường + 10 g/l agarMS + 1 mg/l NAA + 30 g/l đường + 10 g/l agar5. Tăng sinh chồi1. Mẫu Đinh lăngthực sinh2. Đinh lăng lá nhỏ có hàm lượng saponin cao3. Vô mẫu Đinh lăng HgCl 1/%o + 5 phút4. Tái sinh chồi6. Ra rễ và tạo cây hoàn chỉnh7. Giai đoạn vườn ươm và hàm lượng saponin của cây Đinh lăng in vitro8 tuần8 tuần8 tuần8 tuần4 tuần

Tài liỆu tham khẢo

Bensita, M., Bernard, N.P., Venkataswamy R., and Divakar, C.M., 1998. Deparment of pharmacognosy, college of pharmacy, sri Ramakrishna institute of paramedical sdience Coimbatore. Vol. No18 (2), pages 165-172.

Bensita, M.B., Nilani, P., and Sandhya, S.M., 1999. Studies on the adaptogenic and antibacterial properties of Polyscias fruticosa L. Harms. Ancient Science of life, January & April, page 231-246.

Chaboud, A., Rougny, A., Proliac, A., Raynaud, J., Cabalion, P., 1995. A new triterpenoid saponin from Polyscias fruticosa, Fr. Pharmazie, 50 (5), page 371-379.

Lutomski, J., Luan, T. C., Hoa, T.T., 1992. Polyacetylenes in the Araliaceae family, Part IV. The antibacterial and antifungial activities of two main polyacetylenes from Panax vietnamensis Ha et Grushv and Polyscias fruticosa (L.) Harms. Herba Pol.38, page 137-140.

Nguyễn Trần Châu Đỗ Mai Anh và Nguyễn Phương Dung, 2007. Nghiên cứu một số tác dụng dược lý thực nghiệm của sản phẩm nuôi cấy mô từ cây Đinh lăng Polyscias fruticosa L. Harms họ Araliaceae. Tạp chí Nghiên cứu Y học – Khoa Y học Cổ truyền – Đại học Y dược Tp.HCM, tập 11, số 2, trang 126-131.

Santos, R.C., Gimenez M.D.G., Rodriguez M.T.S. and Vazquez, R.P., 2007. Antihistaminic and antieicosanoid effects of oleanolic and ursolic acid fraction from Helichrysum picardii. Pharmazie 62, page 459-462.

Trần Thị Liên, Nguyễn Văn Thuận và Đoàn Thị Thanh Nhàn, 2005. Nghiên cứu nhân nhanh cây Đinh lăng Polyscias fruticosa L. Harms. Tạp chí nông nghiệp và phát triển nông thôn, kỳ 2, tháng 7.

Vo., D.H., Yamamura, S., Ohtani, K., Kasai, R., Yamasaki, K., Nham, N.T. , Chau, H.M., 1998. Oleane saponins from Polyscias fruticosa L. Harms. Phytochemistry 47, page 451-457.