Cảnh quan thành phố Cần Thơ: Đặc điểm và xu hướng phát triển đô thị sinh thái bền vững

Abstract

Can Tho City, the central hub of the Mekong Delta, is characterized by a distinctive “water-based urban identity” shaped by the Hau River, canals, and orchard gardens. Amid rapid urbanization and climate change, Can Tho’s urban landscape experiences multiple pressures, including flooding, riverbank erosion, reduction of green space, and the gradual loss of cultural identity. The study aims to analyze three main dimensions of Can Tho’s landscape: (i) natural – hydrological ecosystems and alluvial soil; (ii) built – urban morphology, infrastructure, and vernacular architecture; (iii) socio-cultural – a lifestyle closely tied to waterways. Grounded in landscape ecology theory and informed by international ecological urban models, the study proposes sustainable ecological orientations including conserving the water-based identity, enhancing blue–green infrastructure, managing flood and erosion risks, applying digital technologies, and fostering community participation, aiming to guide Can Tho towards becoming a resilient, climate-adaptive “water-based ecological city”.

Tóm tắt

Thành phố Cần Thơ là đô thị trung tâm tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long , mang đậm bản sắc “đô thị sông nước” và được định hình bởi sông Hậu, kênh rạch và miệt vườn. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và biến đổi khí hậu, cảnh quan đô thị thành phố Cần Thơ chịu nhiều áp lực, bao gồm: ngập lụt, sạt lở, suy giảm mảng xanh và mai một bản sắc văn hóa. Trong nghiên cứu này, ba nhóm đặc điểm chính của cảnh quan Cần Thơ đã được phân tích, bao gồm: (i) tự nhiên – hệ sinh thái thủy văn, đất phù sa; (ii) nhân tạo – cấu trúc đô thị, hạ tầng, kiến trúc bản địa; (iii) văn hóa – xã hội – lối sống gắn liền với sông nước. Dựa trên lý thuyết sinh thái cảnh quan và việc tham khảo các mô hình đô thị sinh thái quốc tế, các định hướng sinh thái bền vững đã được đề xuất bao gồm: bảo tồn bản sắc sông nước, tăng cường hạ tầng xanh – lam, quản lý ngập lụt và sạt lở, ứng dụng công nghệ và thúc đẩy tham gia cộng đồng, hướng tới xây dựng Cần Thơ thành “đô thị sinh thái sông nước” thích ứng khí hậu.