Nguyễn Ánh Minh * , Lư Phạm Thiện Duy và Nguyễn Hải Minh

* Tác giả liên hệ (naminh@ctu.edu.vn)

Abstract

This study examines factors shaping women’s access to digital technologies in rice farming in the Mekong Delta, Vietnam. Using a qualitative approach, four focus group discussions were conducted with 40 participants in Giong Rieng, Go Quao, Lieu Tu, and Tran De. Among smartphone users, familiar platforms such as Zalo facilitate information exchange, but independent information searching, app installation, and source verification vary. These abilities are influenced by age, education, practice, time constraints, division of labour, support networks, and training. Gender barriers extend beyond digital skills to conditions of technology use in households and farming. The study recommends more hands-on practice, direct technical support, and greater digital autonomy for women.

Keywords: Digital technology, gender, Mekong Delta, rice farming

Tóm tắt

Nghiên cứu được thực hiện nhằm phân tích các yếu tố định hình khả năng tiếp cận công nghệ số của phụ nữ trong canh tác lúa tại Đồng bằng sông Cửu Long. Phương pháp định tính đã được sử dụng với 4 thảo luận nhóm tập trung, gồm 40 người tại 4 xã: Giồng Riềng, Gò Quao, Liêu Tú và Trần Đề. Trong nhóm đã sử dụng smartphone, các nền tảng quen thuộc như Zalo được dùng để trao đổi thông tin sản xuất, nhưng khả năng stự tìm kiếm, cài đặt ứng dụng và kiểm chứng nguồn tin chưa đồng đều. Những khả năng này chịu ảnh hưởng nhất định từ tuổi, học vấn, thực hành, quỹ thời gian, phân công lao động, mạng lưới hỗ trợ và tập huấn. Vì vậy, rào cản giới không chỉ là khác biệt về kỹ năng, mà còn gắn với điều kiện sử dụng công nghệ trong gia đình và sản xuất. Do đó, các đề xuất đã được đưa ra trong nghiên cứu, bao gồm: tăng cơ hội thực hành, hỗ trợ kỹ thuật trực tiếp và khả năng tự chủ số cho phụ nữ.

Từ khóa: Canh tác lúa, công nghệ số, Đồng bằng sông Cửu Long, giới

Article Details

Tài liệu tham khảo

Aduwo, O. E., Aransiola, J. O., Ikuteyijo, L. O., Alao, O. T., Deji, O. F., Ayinde, J. O., Adebooye, O. C., & Oyedele, D. J. (2019). Gender differences in agricultural technology adoption in developing countries: A systematic review. Acta Horticulturae, 1238, 227-236. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2019.1238.24

Auxtero, K. M., Gade, S. A., Kemperman, M., Yaseen, M., Pramanik, M., Plangklang, P., Hoang, L., Dang, L. Q., Paparrizos, S., Kumar, U., Datta, A., & Himanshu, S. K. (2026). Farmer intentions to continuously use mobile apps for agrometeorological and agronomic advisory services: Technology continuance theory model analysis on user feedback in Vietnam and Thailand. Asia-Pacific Journal of Regional Science, 10(3), Article 39. https://doi.org/10.1007/s41685-026-00441-w

Báo Quân đội nhân dân. (2026). Bộ đội Biên phòng TP Cần Thơ đẩy mạnh tuyên truyền chuẩn bị cho ngày bầu cử.
https://www.qdnd.vn/bau-cu-dai-bieu-quoc-hoi-khoa-xvi/bo-doi-bien-phong-tp-can-tho-day-manh-tuyen-truyen-chuan-bi-cho-ngay-bau-cu-1029777

Barnard, J., Cuong, O. Q., Vu, H. T., & Nelson, K. M. (2023). Use of digital tools in sustainable rice production in the Mekong Delta, Vietnam. Agroecological TRANSITIONS: Inclusive Digital Tools to Enable Climate-informed Agroecological Transitions (ATDT). International Rice Research Institute.

Bộ Nội vụ. (2025). Công văn số 2896/BNV-CQĐP về việc cung cấp thông tin danh mục dự kiến đơn vị hành chính cấp xã mới. https://thuvienphapluat.vn/cong-van/Bo-may-

hanh-chinh/Cong-van-2896-BNV-CQDP-2025-cung-cap-thong-tin-danh-muc-du-kien-don-vi-hanh-chinh-cap-xa-moi-658752.aspx

Điền, T. (2026). Gò Quao giữ gìn bản sắc Khmer. https://baoangiang.com.vn/go-quao-giu-gin-ban-sac-khmer-a486511.html

Dũng, N. T., Hùng, H. G., & Thảo, N. T. D. (2025). Tổng quan về rào cản sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong nông nghiệp và hàm ý chính sách cho Việt Nam. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 23(4), 518-527. https://vie.vjas.vn/index.php/vjasvn/article/view/1877

Duy, N. T. (2025). Đảng bộ xã Liêu Tú, TP. Cần Thơ: Định hướng ứng dụng khoa học và công nghệ trong phát triển kinh tế - xã hội. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam. https://vjst.vn/dang-bo-xa-lieu-tu-tp-can-tho-dinh-huong-ung-dung-khoa-hoc-va-cong-nghe-trong-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-77799.html

Gallina, A., & Farnworth, C. R. (2016). Gender dynamics in rice-farming households in Vietnam: A literature review (CCAFS Working Paper No. 183). CGIAR Research Program on Climate Change, Agriculture and Food Security. https://hdl.handle.net/10568/77766

Luu, T. D., Dinh, P. H., Nguyen, T. K. H., & Phan, T. H. (2018). The determinants of rice farmers’ adoption of sustainable agricultural technologies in the Mekong Delta, Vietnam. Applied Economics Journal, 25(2), 55-69.

Ly, B. C., Tín, N. H., Tâm, N. T., & Pháp, V. A. (2024). Đánh giá khả năng canh tác lúa bền vững của hộ nông dân tại Đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 22(10), 1358–1368. https://vie.vjas.vn/index.php/vjasvn/article/view/1777

Minh, N. Á., Bond, J., Bình, N. T., Kristiansen, P., Coleman, M., & Hiếu, H. H. (2023). Vai trò của phụ nữ trong quá trình chuyển đổi nông nghiệp ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Kinh tế và Dự báo, 105-108. https://scholar.dlu.edu.vn/thuvienso/bitstream/DLU123456789/270244/1/CVv39S302023105.pdf

Nam, Đ. T. (2026). Công an xã Liêu Tú sơ kết công tác xây dựng xã không ma túy. https://congan.cantho.gov.vn/hoat-dong-cua-luc-luong-cong-an/cong-an-xa-lieu-tu-so-ket-cong-tac-xay-dung-xa-khong-ma-tuy-7709.html

World Bank. (2021). Sử dụng đất nông nghiệp và sinh kế bền vững ở Đồng bằng sông Cửu Long: Các kịch bản và đề xuất chính sách. World Bank.

Nguyen, A. M., Palaniappan, G., Mitchell, J., Nguyen, H. T., & Nguyen, T. B. (2024). A gendered analysis on access to rice farming technology in the Vietnamese Mekong Delta: From policy to practice. LSD Journal, 28, 77-124.
http://www.lsd-journal.net/archives/Volume28/Rice.pdf

Nhật, H. B., Duyên, N. L., Linh, N. T. C., Hơn, C. V., & Vị, D. T. T. (2025). Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nông hộ khi ứng dụng công nghệ số trong sản xuất lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ - Kinh tế - Luật và Quản lý, 9(2), 6144-6155. https://doi.org/10.32508/stdjelm.v9i2.1496

Paparrizos, S., Kemperman, M., Auxtero, K. M., Gade, S. A., Plangklang, P., Kumar, U., Hoang, L., Dang, L. Q., & Kumar, S. (2025). The potential of weather and climate information services to support small-scale agriculture in Thailand and Vietnam. SSRN. https://doi.org/10.2139/ssrn.5347196

Pham, V. B., Diep, T. T., Fock, K., & Nguyen, T. S. (2021). Using the Internet of Things to promote alternate wetting and drying irrigation for rice in Vietnam’s Mekong Delta. Agronomy for Sustainable Development, 41, 43. https://doi.org/10.1007/s13593-021-00705-z

Phúc, H. T., & Hùng, H. X. (2024). Dự báo sản xuất lúa vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030: Áp dụng mô hình ARIMA. Tạp chí Kinh tế và Dự báo, (3), 56–61. http://kinhtevadubao.vn

Thùy, B. (2025). Ý Đảng hợp lòng dân, quê hương đổi mới. https://baoangiang.com.vn/y-dang-hop-long-dan-que-huong-doi-moi-a426554.html

Tuan, C. M., Lee, J. Y., Nayga, R. M., & Quach, D. T. (2024). Can women empowerment enhance rice productivity? The case of Vietnam. Sustainable Development, 32(6), 6274-6285. https://doi.org/10.1002/sd.3025

Ủy ban Thường vụ Quốc hội. (2025a). Nghị quyết số 1654/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh An Giang năm 2025. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-so-1654-nq-ubtvqh15-sap-xep-cac-dvhc-cap-xa-cua-tinh-an-giang-nam-2025-119250616191813652.htm

Ủy ban Thường vụ Quốc hội. (2025b). Nghị quyết số 1668/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Cần Thơ năm 2025. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-so-1668-nq-ubtvqh15-sap-xep-cac-dvhc-cap-xa-cua-thanh-pho-can-tho-nam-2025-119250616191340674.htm

van Dijk, J. A. G. M. (2006). Digital divide research, achievements and shortcomings. Poetics, 34, 221-235. https://doi.org/10.1016/j.poetic.2006.05.004

Aduwo, O. E., Aransiola, J. O., Ikuteyijo, L. O., Alao, O. T., Deji, O. F., Ayinde, J. O., Adebooye, O. C., & Oyedele, D. J. (2019). Gender differences in agricultural technology adoption in developing countries: A systematic review. Acta Horticulturae, 1238, 227–236. https://doi.org/10.17660/ActaHortic.2019.1238.24

Auxtero, K. M., Gade, S. A., Kemperman, M., Yaseen, M., Pramanik, M., Plangklang, P., Hoang, L., Dang, L. Q., Paparrizos, S., Kumar, U., Datta, A., & Himanshu, S. K. (2026). Farmer intentions to continuously use mobile apps for agrometeorological and agronomic advisory services: Technology continuance theory model analysis on user feedback in Vietnam and Thailand. Asia-Pacific Journal of Regional Science, 10(3), Article 39. https://doi.org/10.1007/s41685-026-00441-w

Barnard, J., Cuong, O. Q., Vu, H. T., & Nelson, K. M. (2023). Use of digital tools in sustainable rice production in the Mekong Delta, Vietnam (Agroecological TRANSITIONS: Inclusive Digital Tools to Enable Climate-informed Agroecological Transitions [ATDT]). International Rice Research Institute.

Báo Quân đội nhân dân. (2026). Bộ đội Biên phòng TP Cần Thơ đẩy mạnh tuyên truyền chuẩn bị cho ngày bầu cử.
https://www.qdnd.vn/bau-cu-dai-bieu-quoc-hoi-khoa-xvi/bo-doi-bien-phong-tp-can-tho-day-manh-tuyen-truyen-chuan-bi-cho-ngay-bau-cu-1029777

Bộ Nội vụ. (2025). Công văn số 2896/BNV-CQĐP về việc cung cấp thông tin danh mục dự kiến đơn vị hành chính cấp xã mới. https://thuvienphapluat.vn/cong-van/Bo-may-hanh-chinh/Cong-van-2896-BNV-CQDP-2025-cung-cap-thong-tin-danh-muc-du-kien-don-vi-hanh-chinh-cap-xa-moi-658752.aspx

Điền, T. (2026). Gò Quao giữ gìn bản sắc Khmer. https://baoangiang.com.vn/go-quao-giu-gin-ban-sac-khmer-a486511.html

Dũng, N. T., Hùng, H. G., & Thảo, N. T. D. (2025). Tổng quan về rào cản sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong nông nghiệp và hàm ý chính sách cho Việt Nam. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 23(4), 518–527. https://vie.vjas.vn/index.php/vjasvn/article/view/1877

Duy, N. T. (2025). Đảng bộ xã Liêu Tú, TP. Cần Thơ: Định hướng ứng dụng khoa học và công nghệ trong phát triển kinh tế - xã hội. Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam. https://vjst.vn/dang-bo-xa-lieu-tu-tp-can-tho-dinh-huong-ung-dung-khoa-hoc-va-cong-nghe-trong-phat-trien-kinh-te-xa-hoi-77799.html

Gallina, A., & Farnworth, C. R. (2016). Gender dynamics in rice-farming households in Vietnam: A literature review (CCAFS Working Paper No. 183). CGIAR Research Program on Climate Change, Agriculture and Food Security. https://hdl.handle.net/10568/77766

Luu, T. D., Dinh, P. H., Nguyen, T. K. H., & Phan, T. H. (2018). The determinants of rice farmers’ adoption of sustainable agricultural technologies in the Mekong Delta, Vietnam. Applied Economics Journal, 25(2), 55–69.

Ly, B. C., Tín, N. H., Tâm, N. T., & Pháp, V. A. (2024). Đánh giá khả năng canh tác lúa bền vững của hộ nông dân tại Đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Khoa học Nông nghiệp Việt Nam, 22(10), 1358–1368. https://vie.vjas.vn/index.php/vjasvn/article/view/1777

Minh, N. Á., Bình, N. T., Hiểu, H. H., Bond, J., Kristiansen, P., & Coleman, M. (2023). Vai trò của phụ nữ trong quá trình chuyển đổi nông nghiệp ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Kinh tế và Dự báo, (857), 105–108. https://scholar.dlu.edu.vn/thuvienso/bitstream/DLU123456789/270244/1/CVv39S302023105.pdf

Nam, Đ. T. (2026). Công an xã Liêu Tú sơ kết công tác xây dựng xã không ma túy. https://congan.cantho.gov.vn/hoat-dong-cua-luc-luong-cong-an/cong-an-xa-lieu-tu-so-ket-cong-tac-xay-dung-xa-khong-ma-tuy-7709.html

Nguyen, A. M., Palaniappan, G., Mitchell, J., Nguyen, H. T., & Nguyen, T. B. (2024). A gendered analysis on access to rice farming technology in the Vietnamese Mekong Delta: From policy to practice. Journal of Law and Social Deviance, 28, 77–124.
http://www.lsd-journal.net/archives/Volume28/Rice.pdf

Nhật, H. B., Duyên, N. L., Linh, N. T. C., Hơn, C. V., & Vị, D. T. T. (2025). Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến sự hài lòng của nông hộ khi ứng dụng công nghệ số trong sản xuất lúa ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tạp chí Phát triển Khoa học và Công nghệ – Kinh tế – Luật và Quản lý, 9(2), 6144–6155. https://doi.org/10.32508/stdjelm.v9i2.1496

Paparrizos, S., Kemperman, M., Auxtero, K. M., Gade, S. A., Plangklang, P., Kumar, U., Hoang, L., Dang, L. Q., & Kumar, S. (2025). The potential of weather and climate information services to support small-scale agriculture in Thailand and Vietnam [Preprint]. SSRN. https://doi.org/10.2139/ssrn.5347196

Pham, V. B., Diep, T. T., Fock, K., & Nguyen, T. S. (2021). Using the Internet of Things to promote alternate wetting and drying irrigation for rice in Vietnam’s Mekong Delta. Agronomy for Sustainable Development, 41, Article 43. https://doi.org/10.1007/s13593-021-00705-z

Phúc, H. T., & Hùng, H. X. (2024). Dự báo sản xuất lúa vùng Đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030: Áp dụng mô hình ARIMA. Tạp chí Kinh tế và Dự báo, (3), 56–61. http://kinhtevadubao.vn

Thùy, B. (2025). Ý Đảng hợp lòng dân, quê hương đổi mới. Báo An Giang. https://baoangiang.com.vn/y-dang-hop-long-dan-que-huong-doi-moi-a426554.html

Tuan, C. M., Lee, J. Y., Nayga, R. M., & Quach, D. T. (2024). Can women empowerment enhance rice productivity? The case of Vietnam. Sustainable Development, 32(6), 6274–6285. https://doi.org/10.1002/sd.3025

Ủy ban Thường vụ Quốc hội. (2025a). Nghị quyết số 1654/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh An Giang năm 2025. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-so-1654-nq-ubtvqh15-sap-xep-cac-dvhc-cap-xa-cua-tinh-an-giang-nam-2025-119250616191813652.htm

Ủy ban Thường vụ Quốc hội. (2025b). Nghị quyết số 1668/NQ-UBTVQH15 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Cần Thơ năm 2025. https://xaydungchinhsach.chinhphu.vn/toan-van-nghi-quyet-so-1668-nq-ubtvqh15-sap-xep-cac-dvhc-cap-xa-cua-thanh-pho-can-tho-nam-2025-119250616191340674.htm

van Dijk, J. A. G. M. (2006). Digital divide research, achievements and shortcomings. Poetics, 34(4–5), 221–235. https://doi.org/10.1016/j.poetic.2006.05.004

World Bank. (2021). Sử dụng đất nông nghiệp và sinh kế bền vững ở Đồng bằng sông Cửu Long: Các kịch bản và đề xuất chính sách. https://documents1.worldbank.org/curated/en/099010110102289340/pdf/P162702-074b19f1-9156-4166-a66f-1ff2cc513c3a.pdf