Kiến trúc thích ứng tầng trệt mở: Giải pháp ứng phó sụt lún và ngập lụt tại thành phố Cần Thơ
Abstract
In the context of land subsidence and sea-level rise in the Mekong Delta, particularly in Can Tho City, this study proposes an "Adaptive Architecture" solution through an open ground floor townhouse model. Shifting away from passive defence measures, the research focuses on flexible spatial planning and reserve floor level design. Utilizing field surveys combined with measurements using laser levels and laser distance meters at 15 typical buildings in Can Tho, the study conducts a quantitative analysis of floor level variations. Simultaneously, a Life Cycle Cost Analysis (LCCA) model is employed to verify economic efficiency. The results indicate that the "reserve height" strategy, combined with "dynamic connectivity," enables buildings to self-adjust to changes in infrastructure elevation without requiring interventions in the primary structure. Life cycle economic analysis demonstrates that despite an initial investment increase of 10-15%, this solution completely eliminates periodic floor-raising renovation costs, ensuring sustainable livelihoods for urban residents.
Tóm tắt
Trong bối cảnh sụt lún đất và nước biển dâng tại Đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt là thành phố Cần Thơ, nghiên cứu được thực hiện nhằm đề xuất giải pháp "Kiến trúc thích ứng" thông qua mô hình nhà phố tầng trệt mở. Thay thế các biện pháp chống đỡ thụ động, nghiên cứu tập trung vào việc quy hoạch không gian linh hoạt và thiết kế cốt nền dự phòng. Việc phân tích định lượng về biến đổi cốt nền được tiến hành bằng phương pháp khảo sát thực địa kết hợp đo đạc bằng máy cân bằng laser và thước laser tại 15 công trình điển hình tại Cần Thơ; đồng thời, mô hình Đánh giá chi phí vòng đời (LCCA) được sử dụng để kiểm chứng hiệu quả kinh tế. Kết quả cho thấy chiến lược "chiều cao dự phòng" kết hợp với "kết nối động" giúp công trình tự điều chỉnh trước sự thay đổi cao độ hạ tầng mà không cần can thiệp vào kết cấu chính. Kết quả phân tích kinh tế vòng đời chứng minh rằng dù chi phí đầu tư ban đầu tăng từ 10 đến 15%, giải pháp này giúp triệt tiêu hoàn toàn chi phí cải tạo nâng nền định kỳ, đảm bảo tính bền vững cho sinh kế cư dân đô thị.
Article Details

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License.
Tài liệu tham khảo
Ban Quản lý Dự án ODA thành phố Cần Thơ. (2019). Báo cáo thuyết minh Dự án Phát triển thành phố Cần Thơ và Tăng cường khả năng thích ứng của đô thị (Hợp phần 1 - Dự án cải tạo hệ thống chống ngập vùng lõi đô thị Ninh Kiều). Ủy ban Nhân dân thành phố Cần Thơ.
Bộ Tài nguyên và Môi trường. (2016). Kịch bản biến đổi khí hậu và nước biển dâng cho Việt Nam. Nhà xuất bản Tài nguyên - Môi trường và Bản đồ Việt Nam.
Erban, L. E., Gorelick, S. M., & Zebker, H. A. (2014). Groundwater extraction, land subsidence, and sea-level rise in the Mekong Delta, Vietnam. Environmental Research Letters, 9(8), Article 084010.
https://doi.org/10.1088/1748-9326/9/8/084010
Minderhoud, P. S. J., Coumou, L., Erkens, G., Middelkoop, H., & Stouthamer, E. (2017). Impacts of 25 years of groundwater extraction on subsidence in the Mekong Delta, Vietnam.Environmental Research Letters, 12(6), Article 064006.
https://doi.org/10.1088/1748-9326/aa7146
Schnädelbach, H. (2010). Adaptive architecture - A conceptual framework (master’s thesis). Queen Mary University of London.
Tuấn, L. A., & Minh, Đ. T. (2015). Đánh giá về quản lý cốt nền tại đô thị Cần Thơ dưới tác động của biến đổi khí hậu. Tạp chí Khoa học Trường Đại học Cần Thơ, (Số chuyên đề Môi trường và Biến đổi khí hậu), 125-132.
Zhu, L., Helderop, E., & Grubesic, T. H. (2020). Land subsidence and sea-level rise in the Mekong Delta: Past, present, and future. Journal of Hydrology, 581, Article 124430. https://doi.org/10.1016/j.jhydrol.2019.124430
Phương, Y. (2023). Đường cao hơn nhà nửa mét, người dân Cần Thơ khó nâng nền theo dự án sửa đường. Báo Lao Động.
https://laodong.vn/xa-hoi/duong-cao-hon-nha-nua-met-nguoi-dan-can-tho-kho-nang-nen-theo-du-an-sua-duong-1255961.ldo