Xây dựng bản đồ nguy cơ sạt lở trên hệ thống sông, kênh chính xã Châu Thành, thành phố Cần Thơ

Abstract

This study develops riverbank erosion hazard maps for the Mai Dam River and Xeo Choi Canal, which belong to the main river and canal system in Chau Thanh Commune, Can Tho City, contributing to the support of riverbank management and planning. Based on field surveys and previous studies, four main factors, including geological conditions, channel morphology, flow velocity, and bank side loading, were selected to construct the component hazard maps. Data at the cross sections were interpolated in a geographic information system environment, classified into five hazard levels, and integrated using a weighted overlay model based on the Analytic Hierarchy Process. The results show that the Mai Dam River has a high erosion hazard, with 41.3% of its length classified as high hazard, whereas Xeo Choi Canal presents a lower hazard level of 17.6%. The integrated hazard map indicates that geological conditions and bank side loading are the dominant factors controlling riverbank slope stability. The proposed method can be applied to similar river and canal systems in the Vietnamese Mekong Delta.

Tóm tắt

Trong nghiên cứu này, bản đồ nguy cơ sạt lở cho sông Mái Dầm và rạch Xẻo Chồi thuộc hệ thống sông, kênh chính tại xã Châu Thành, thành phố Cần Thơ đã được xây dựng nhằm góp phần hỗ trợ công tác quản lý và quy hoạch ven bờ. Dựa trên khảo sát thực địa và nghiên cứu trước, bốn yếu tố chính gồm địa chất, hình thái dòng chảy, vận tốc dòng chảy và tải trọng ven bờ được lựa chọn để xây dựng các bản đồ thành phần. Dữ liệu tại các mặt cắt được nội suy trong môi trường hệ thống thông tin địa lý, việc phân cấp theo thang 5 mức nguy cơ và tích hợp bằng mô hình chồng lớp có trọng số được thực hiện dựa trên phương pháp phân tích thứ bậc. Kết quả cho thấy sông Mái Dầm có nguy cơ sạt lở cao với 41,3% chiều dài thuộc mức nguy cơ cao, rạch Xẻo Chồi có nguy cơ thấp hơn (17,6%). Bản đồ nguy cơ tổng hợp cho thấy điều kiện địa chất và tải trọng ven bờ là các yếu tố chi phối ổn định mái bờ. Phương pháp đề xuất có thể được áp dụng cho các hệ thống sông, kênh tương tự tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.