Tiếp cận vấn đề cảnh quan trong Thương nhớ đồng quê: từ truyện ngắn của Nguyễn Huy Thiệp đến phim điện ảnh của Đặng Nhật Minh

Abstract

By applying Raffaele Milani’s Landscape Theory, this article approaches the adaptation of the short story Thuong nho dong que into the film of the same title from the perspective of landscape criticism, with the aim of highlighting the role and significance of landscape in the construction of the work’s content and ideology. On the basis of viewing landscape not merely as a physical space but also as a discourse that reflects a community’s traditional culture while expressing the characters’ inner world, the article focuses on analyzing landscape in the work through two main dimensions: socio-cultural landscape and mental landscape. In addition, the article emphasizes the role of the recipient in the process of co-creating meaning, from the reader of the short story to the film director and the audience, thus affirming the openness and continuous regenerative potential of the work within the history of reception.

Tóm tắt

Thông qua việc vận dụng lý thuyết cảnh quan của Raffaele Milani, trường hợp chuyển thể truyện ngắn Thương nhớ đồng quê thành bộ phim cùng tên đã được tiếp cận từ góc nhìn lý thuyết cảnh quan, nhằm làm nổi bật vai trò và ý nghĩa của cảnh quan trong quá trình kiến tạo nội dung và tư tưởng tác phẩm. Trên cơ sở xem cảnh quan không chỉ là không gian vật lý mà còn là một diễn ngôn phản ánh văn hóa truyền thống của cộng đồng, đồng thời biểu hiện thế giới nội tâm của nhân vật, cảnh quan trong tác phẩm đã được tập trung phân tích qua hai bình diện chính: cảnh quan văn hóa - xã hội và cảnh quan tâm thức. Bên cạnh đó, vai trò của người tiếp nhận trong quá trình đồng sáng tạo ý nghĩa tác phẩm cũng đã được đề cập, từ người đọc truyện ngắn đến đạo diễn và người xem phim, qua đó khẳng định tính mở và khả năng tái sinh không ngừng của tác phẩm trong lịch sử tiếp nhận.